انواع پیپت مدرج و پیپت حبابدار
پیپت (Pipette) ابزاری آزمایشگاهی برای اندازهگیری و انتقال دقیق حجمهای مشخصی از مایعات است. این وسیله معمولاً از شیشه یا پلاستیک ساخته میشود و در آزمایشگاههای شیمی، زیستشناسی، پزشکی و صنایع دارویی کاربرد دارد.
کاربردهای اصلی پیپت:
- انتقال مقدار دقیق مایع (مثلاً محلولهای شیمیایی، نمونههای بیولوژیکی یا معرفها).
- تهیه محلولها با غلظت مشخص (مثل رقیقسازی نمونهها یا ساخت استانداردها).
- پخش کردن مایعات در محیط کشت (مثلاً در میکروبیولوژی یا کشت سلولی).
- انجام واکنشهای شیمیایی با نسبتهای دقیق (برای جلوگیری از خطا در نتایج آزمایش).
پیپت بر اساس دقت و حجم مورد نیاز انتخاب میشود. در استفاده از آن، خواندن صحیح سطح مایع (مینسکوس) و تکنیک تخلیه بسیار مهم است تا نتیجه آزمایش دقیق باشد.
انواع پیپت آزمایشگاه:
پیپت (Pipette) از ابزارهای ضروری آزمایشگاه است که برای اندازهگیری و انتقال دقیق مایعات استفاده میشود. انواع اصلی آن و کاربردهایشان به شرح زیر است:
- پیپت حبابدار (Volumetric Pipette)
- ویژگیها: دقت بسیار بالا، فقط یک حجم ثابت را اندازه میگیرد (مثلاً 25 میلیلیتر).
- کاربردها:
- تهیه محلولهای استاندارد با غلظت دقیق (مثل محلولهای تیتراسیون).
- استفاده در آزمایشهای شیمی تجزیه که نیاز به دقت بالایی دارد.
- پیپت مدرج (Graduated/Measuring Pipette)
- ویژگیها: دارای درجهبندی برای اندازهگیری حجمهای متغیر، دقت متوسط.
- کاربردها:
- انتقال حجمهای مختلف مایع در آزمایشهای عمومی (مثل افزودن بافر به نمونه).
- کاربردهای آموزشی و کنترل کیفیت در صنایع غذایی و دارویی.
- انواع:
- موهر (Mohr): درجهبندی تا نوک ادامه ندارد (برای مایعات معمولی).
- سرولوژیکال (Serological): درجهبندی تا نوک (برای مایعات چسبنده مثل سرم یا محیط کشت).
- میکروپیپت (Micropipette)
- ویژگیها: اندازهگیری حجمهای بسیار کم (0.1 µL تا 1000 µL)، قابل تنظیم، همراه با نوک (Tip) یکبارمصرف.
- کاربردها:
- آزمایشهای مولکولی (مثل PCR، الکتروفورز).
- کشت سلولی و میکروبیولوژی (انتقال آنزیمها، آنتیبیوتیکها).
- تحقیقات بیوشیمیایی (مانند اندازهگیری پروتئین یا DNA).
- پیپت پاستور (Pasteur Pipette)
- ویژگیها: بدون درجهبندی، معمولاً پلاستیکی یا شیشهای، ارزان و یکبارمصرف.
- کاربردها:
- انتقال سریع مایعات بدون نیاز به دقت بالا (مثل جدا کردن فاز مایع در استخراج).
- کاربردهای عمومی در آزمایشگاههای آموزشی.
- پیپت اتوماتیک (Electronic/Automatic Pipette)
- ویژگیها: دیجیتالی، programmable، با قابلیت تکرارپذیری بالا.
- کاربردها:
- آزمایشگاههای با حجم نمونه بالا (مثل تشخیص پزشکی یا صنایع داروسازی).
- کاهش خطای کاربر در کارهای تکراری.
نکات کلیدی انتخاب پیپت:
- دقت: برای حجمهای ثابت از پیپت حبابدار، برای حجمهای متغیر از پیپت مدرج یا میکروپیپت استفاده کنید.
- محدوده حجم: میکروپیپت برای حجمهای کم (µL)، پیپتهای شیشهای برای حجمهای بیشتر (mL).
- جنس مایع: برای مایعات خورنده (اسیدها) از پیپت شیشهای مقاوم استفاده شود.
انواع ملزومات مورد نیاز جهت استفاده از پیپت ها
1- پیپتور نیمهاتوماتیک یا دیسپنسر
- یک ابزار کمکی برای استفاده ایمن و راحت از پیپتهای شیشهای (مانند پیپت حبابدار یا مدرج) است. این وسیله با ایجاد خلأ یا فشار کنترلشده، به کاربر کمک میکند تا مایعات را بدون تماس مستقیم دهان با پیپت (روش قدیمی و خطرناک) مکش یا تخلیه کند.
2- پوار پیپت یا پیپت پر کن سه زمانه (Three-Valve Pipette Filler)
- - دارای سه دکمه/شیر برای کنترل جریان مایع:
- - دکمه مکش (برای پر کردن پیپت).
- - دکمه تخلیه (برای خارج کردن مایع).
- - دکمه تخلیه سریع (برای خالی کردن کامل مایع).
- - مزیت: کنترل دقیق حجم مایع.
3- پیپتور غلطکی یا پیپت فیلر (Roller Pipette Filler)
- - با چرخاندن غلطک، مایع مکش یا تخلیه میشود.
- - مزیت: سادگی و سرعت در استفاده.
4- پیپتور الکتریکی (Electronic Pipette Filler)
- - با باتری کار میکند و قابلیت تنظیم سرعت مکش/تخلیه را دارد.
- - مزیت: مناسب برای حجمهای زیاد و کارهای تکراری.
5- پیپت اتوماتیک شیشهای (پیپت تفنگی)
- یک نوع پیپت پرکن نیمهاتوماتیک است که به شکل تفنگ طراحی شده و برای استفاده با پیپتهای شیشهای مدرج یا حبابدار به کار میرود. این وسیله با مکانیسم مکش و تخلیه کنترلشده، جایگزین ایمن و کاربردی برای روش قدیمی مکش دهانی است.
6- پوار پیپت پاستور
- پوار پیپت پاستور (پیپت پرکن پاستور) یک وسیله پلاستیکی یا لاستیکی ساده است که برای پر کردن و تخلیه پیپت پاستور (پیپت شیشه ای یا پلاستیکی بدون درجه) استفاده میشود.
.
. زرین پیرکس
