همزن شیشه ای ۲۵ سانتیمتری که در آزمایشگاهها برای هم زدن محلولها استفاده میشود، میله شیشه ای آزمایشگاهی یا Glass Stirring Rod نام دارد. این وسیله معمولاً از شیشه بوروسیلیکات (Borosilicate Glass) ساخته میشود که به دلیل مقاومت بالا در برابر حرارت و مواد شیمیایی، استاندارد اکثر آزمایشگاهها است.
مشخصات کلی
چرا از شیشه بوروسیلیکات ساخته میشود؟
بوروسیلیکات نوعی شیشه مهندسیشده است که مزایای زیادی نسبت به شیشه معمولی دارد:
۱. مقاومت حرارتی بالا
۲. مقاومت شیمیایی
در برابر بسیاری از مواد زیر مقاوم است:
به همین دلیل با اکثر محلولهای آزمایشگاهی واکنش نمیدهد.
۳. شفافیت
کاملاً شفاف است و کاربر میتواند هنگام هم زدن تغییرات محلول را مشاهده کند.
۴. سطح صاف
سطح صیقلی آن باعث میشود:
کاربردهای همزن شیشه ای۱. هم زدن محلولها
اصلیترین کاربرد آن مخلوط کردن:
است.
۲. کمک به انتقال مایعات
هنگام ریختن محلول از بشر به ارلن یا بالن، میله شیشه ای کنار دهانه ظرف قرار میگیرد تا:
۳. کمک در فیلتراسیون
در فیلتراسیون ثقلی، محلول روی میله شیشه ای ریخته میشود تا:
۴. شکستن کشش سطحی
در برخی آزمایشها برای:
از میله شیشه ای استفاده میشود.
۵. برداشتن رسوبات
گاهی برای جدا کردن رسوب از کف بشر یا همگن کردن سوسپانسیونها استفاده میشود.
۶. تست تشکیل رسوب
در بسیاری از آزمایشهای شیمی تجزیه از آن برای تماس دادن قطرههای واکنشدهنده و بررسی تشکیل رسوب استفاده میشود.
چرا طول ۲۵ سانتیمتر رایج است؟
طول ۲۵ سانتیمتر مزایای زیر را دارد:
مزایای همزن شیشه ای
محدودیتهای همزن شیشه ای
روش صحیح استفاده
روش نگهداری همزن شیشه ای
همزن شیشه ای آزمایشگاهی معمولاً از میلههای توپر بوروسیلیکات ساخته میشود، نه لولههای توخالی، زیرا این طراحی از نظر استحکام مکانیکی، ایمنی و کارایی برتری قابلتوجهی دارد. دلایل اصلی عبارتاند از:
۱. استحکام مکانیکی بیشتر
میله توپر در برابر نیروهای خمشی و پیچشی مقاومت بیشتری نسبت به لوله توخالی با قطر خارجی مشابه دارد. هنگام هم زدن محلول، تماس با دیواره بشر یا اعمال فشارهای جانبی میتواند باعث شکستگی شود؛ میله توپر این تنشها را بهتر تحمل میکند.
۲. کاهش خطر شکستن
اگر همزن به کف یا دیواره ظرف برخورد کند، میله توپر کمتر دچار ترک یا شکست میشود. در مقابل، لولههای توخالی به دلیل وجود فضای خالی داخلی، نسبت به ضربه و تمرکز تنش حساستر هستند.
۳. جلوگیری از آلودگی نمونه
اگر یک لوله توخالی ترک بردارد، محلول یا رطوبت میتواند وارد فضای داخلی آن شود و خارج کردن آن دشوار باشد. این موضوع ممکن است باعث آلودگی نمونههای بعدی یا رشد میکروارگانیسمها در کاربردهای زیستی شود. میله توپر چنین مشکلی ندارد.
۴. سهولت شستوشو و استریلسازی
سطح یک میله توپر کاملاً صاف و بدون فضای داخلی است؛ بنابراین:
۵. توزیع یکنواخت تنش حرارتی
شیشه بوروسیلیکات ضریب انبساط حرارتی کمی دارد، اما در اجسام توخالی اختلاف دمای بین سطح داخلی و خارجی میتواند تنش بیشتری ایجاد کند. میله توپر تغییرات دمایی را یکنواختتر تحمل میکند و احتمال ترکخوردگی ناشی از شوک حرارتی کاهش مییابد.
۶. وزن مناسب برای هم زدن
میله توپر کمی سنگینتر از لوله توخالی است. این وزن بیشتر باعث میشود:
۷. ساخت آسانتر و کیفیت بالاتر
تولید میلههای توپر از کشیدن (Drawing) شیشه بوروسیلیکات و سپس برش و صیقل دادن دو سر آن انجام میشود. این فرآیند سادهتر است و احتمال وجود عیوبی مانند نازکشدن موضعی یا تنشهای ناشی از شکلدهی که در لولههای توخالی ممکن است ایجاد شوند، کمتر است.
آیا میتوان از لوله بوروسیلیکات بهجای میله استفاده کرد؟
از نظر فنی ممکن است، اما برای کاربرد معمول آزمایشگاهی توصیه نمیشود، زیرا:
جمعبندی
انتخاب میله توپر بوروسیلیکات نتیجه تعادل میان مقاومت مکانیکی، دوام، ایمنی، سهولت شستوشو و عملکرد مناسب است. از آنجا که همزن آزمایشگاهی باید بارها در تماس با مواد شیمیایی، تغییرات دمایی و ضربات خفیف قرار گیرد، میله توپر گزینهای قابلاعتمادتر از لوله توخالی است و به همین دلیل به استاندارد رایج در آزمایشگاهها تبدیل شده است.
زرین پیرکس تولیدکننده و ارائه کننده جزئی و عمده ی همزن شیشه ای پیرکس در ایران است. از این رو میتوانید این محصول را با کمترین قیمت و بالاترین کیفیت از ما خریداری نمایید.
