شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی ؛ کاربردها و مشخصات

شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی یکی از شیشه آلات آزمایشگاهی است که در تمامی آزمایشگاه ها مورد استفاده قرار میگیرد. این بطری ها همان ریجنت باتل(Reagent Bottles) کهربایی یا قهوه ای (Amber Brown Bottles) هستند. این رنگ بندی یک انتخاب حیاتی و کاملاً علمی برای اهداف خاص است.

در ادامه به توضیح کامل این ظروف، کاربردها و مقایسه آنها با نوع شفاف میپردازیم.

شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی چیست؟

اینها ظروف شیشه ای (معمولاً از جنس بوروسیلیکات مانند پیرکس) هستند که در مرحله تولید، با افزودن موادی مانند اکسید آهن، اکسید منگنز، کربن یا سلنیوم به ترکیب شیشه، به صورت ذاتی به رنگ کهربایی یا قهوهای تیره درآمدهاند. این رنگ، یک ویژگی ساختاری است و نه یک پوشش سطحی.

کاربردهای اصلی شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی :

محافظت در برابر نور:

کاربرد اصلی و حیاتی این بطریها، نگهداری مواد شیمیایی حساس به نور (Light-Sensitive or Photosensitive Compounds) است.

نور، به ویژه در ناحیه فرابنفش (UV)، انرژی کافی برای شکستن پیوندهای شیمیایی دارد. وقتی این نور به یک ماده حساس برخورد کند، میتواند باعث وقوع واکنشهای شیمیایی ناخواسته زیر شود:

تجزیه (Decomposition):

مولکولهای ماده شکسته شده و به ترکیبات دیگر تبدیل میشوند. مثلاً پراکسید هیدروژن (H₂O₂) به آب و اکسیژن تجزیه میشود.

اکسیداسیون (Oxidation):

ماده در حضور نور با اکسیژن هوا واکنش داده و اکسید میشود.

ایزومریزاسیون (Isomerization):

آرایش اتمها در مولکول تغییر میکند و ایزومرهای مختلف به وجود میآید.

 پلیمریزاسیون (Polymerization):

مولکولهای کوچک به هم پیوسته و زنجیرههای بزرگ (پلیمر) تشکیل میدهند.

مواد رایجی که در شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی نگهداری میشوند عبارتند از:

1. نیترات نقره (AgNO₃)
2. پراکسید هیدروژن (H₂O₂)
3. یدید پتاسیم (KI)
4. محلول ید (I₂)
5. ویتامین‌های حساس به نور (مانند ویتامین A, B₂, B₁₂, C)
6. بسیاری از داروها و آنتی‌بیوتیک‌ها
7. برخی از هورمون‌ها (مانند اپینفرین)
8. حلال‌های کلردار ( مانند کلروفرم و تتراکلریدکربن) که تحت نور میتوانند گاز سمی فوسژن تولید کنند.
9. معرف‌های مبتنی بر رنگ‌سنجی در آزمایشگاه‌های بیوشیمی.

مقایسه شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی با شیشه مایعی شفاف یا بطری مایعی شفاف

مزایای شیشه مایعی قهوه ای یا بطری مایعی قهوه ای

• محافظت نوری: مهمترین مزیت. نور فرابنفش و مرئی مضر را جذب کرده و از محتویات در برابر تجزیه نوری محافظت میکند
• افزایش ماندگاری: با جلوگیری از تجزیه، عمر مفید ماده شیمیایی را به طور قابل توجهی افزایش میدهد
• حفظ یکنواختی و خلوص: از ایجاد ناخالصی‌های ناشی از واکنش‌های نوری جلوگیری میکند که برای نتایج دقیق آزمایشگاهی حیاتی است.

مزایای شیشه مایعی شفاف یا بطری مایعی شفاف

• مشاهده محتویات: به راحتی میتوان سطح مایع، رنگ، وجود ناخالصی، رسوب یا کدورت را مشاهده و بررسی کرد.
• همه‌کاره بودن: برای نگهداری اکثر مواد شیمیایی که به نور حساس نیستند، قابل استفاده است. <br> 3. قیمت: معمولاً ارزان‌تر از نوع رنگی هستند

معایب شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی

• محدودیت دید: مشاهده محتویات، مقدار باقیمانده و تشخیص رسوب یا آلودگی به سختی انجام میشود
•  قیمت: معمولاً گران‌تر از نوع شفاف هستند.
• کاربرد محدود: فقط برای مواد حساس به نور ضروری است و برای سایر مواد، مزیتی ندارد.

معایب شیشه مایعی شفاف یا بطری مایعی شفاف

• عدم محافظت نوری: مهمترین عیب. هیچ محافظتی در برابر نور انجام نمیدهد و برای مواد حساس به نور کاملاً نامناسب است
• خطر تجزیه ماده: اگر به اشتباه برای ماده حساس به نور استفاده شود، منجر به فاسد شدن، کاهش غلظت و ایجاد نتایج نادرست در آزمایش میشود.

جمع‌بندی نهایی و انتخاب صحیح ظرف

1.  از بطری کهربایی (رنگی) استفاده کنید اگر: ماده شیمیایی که نگهداری میکنید حساس به نور است. این اطلاعات معمولاً روی برچسب ماده شیمیایی و در بخش "شرایط نگهداری" (Storage Conditions) با عباراتی مانند "Protect from light"، "Light-sensitive" یا "Store in amber bottle" ذکر شده است.
2. از بطری شفاف استفاده کنید اگر: ماده شیمیایی حساس به نور نیست و شما نیاز دارید به طور مداوم محتویات آن را از نظر ظاهری بررسی کنید (مانند اسید سولفوریک غلیظ، سود مایع، الکلها و بسیاری از حلالها).

نکته مهم: اگر فقط بطری شفاف در دسترس دارید ولی باید یک ماده حساس به نور را نگهداری کنید، میتوانید با پیچیدن ورق آلومینیوم یا کاغذ مخصوص вокруг بطری، یک محافظ نور موقت ایجاد کنید. اما روش استاندارد و مطمئن، استفاده از همان بطریهای کهربایی است.

پس رنگ شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی یک انتخاب تصادفی یا برای زیبایی نیست، بلکه یک ابزار ایمنی و تضمین کیفیت برای حفظ یکپارچگی مواد شیمیایی حیاتی در آزمایشگاه است.

خرید شیشه مایعی رنگی یا بطری مایعی رنگی